|
Frá askinum, Urðarbrunni ok nornum
15. Þá mælti Gangleri: "Hvar er
höfuðstaðrinn eða helgistaðrinn goðanna?"
Hárr svarar: "Þat er at aski Yggdrasils.
Þar skulu goðin eiga dóma sína hvern dag."
Þá mælti Gangleri: "Hvat er at segja
frá þeim stað?"
Þá segir Jafnhárr: "Askrinn er
allra trjá mestr ok beztr. Limar hans dreifast um heim allan ok
standa yfir himni. Þrjár rætr trésins halda
því uppi ok standa afarbreitt. Ein er með ásum,
en önnur með hrímþursum, þar sem forðum
var Ginnungagap. In þriðja stendr yfir Niflheimi, ok undir þeiri
rót er Hvergelmir, en Níðhöggr gnagar neðan
rótina. En undir þeiri rót, er til hrímþursa
horfir, þar er Mímisbrunnr, er spekð ok manvit er í
fólgit, ok heitir sá Mímir, er á brunninn.
Hann er fullr af vísindum, fyrir því at hann drekkr
ór brunninum af horninu Gjallarhorni. Þar kom Alföðr
ok beiddist eins drykkjar af brunninum, en hann fekk eigi, fyrr en hann
lagði auga sitt at veði. Svá segir í Völuspá:
Allt veit ek, Óðinn,
hvar þú auga falt,
í þeim inum mæra
Mímisbrunni.
Drekkr mjöð Mímir
morgin hverjan
af veði Valföðrs.
Vituð ér enn - eða hvat?
Þriðja rót asksins stendr á himni,
ok undir þeiri rót er brunnr sá er mjök er heilagr
er heitir Urðarbrunnr. Þar eiga goðin dómstað
sinn. Hvern dag ríða æsir þangat upp um Bifröst.
Hon heitir ok ásbrú. Hestar ásanna heita svá:
Sleipnir er beztr, hann á Óðinn. Hann hefir átta
fætr. Annar er Glaðr, þriði Gyllir, fjórði
Glenr, fimmti Skeiðbrimir, sjötti Silfrintoppr, sjöundi
Sinir, átti Gísl, níundi Falhófnir, tíundi
Gulltoppr, ellifti Léttfeti. Baldrs hestr var brenndr með honum.
En Þórr gengr til dómsins ok veðr ár þær,
er svá heita:
Körmt ok Örmt
ok Kerlaugar tvær,
þær skal Þórr vaða
dag hvern,
er hann dæma ferr
at aski Yggdrasils,
því at ásbrú
brenn öll loga,
heilög vötn hlóa."
Þá mælti Gangleri: "Brenn eldr
yfir Bifröst?"
Hárr segir: "Þat, er þú sérð
rautt í boganum, er eldr brennandi. Upp á himin mundu ganga
hrímþursar ok bergrisar, ef öllum væri fært
á Bifröst, þeim er fara vilja. Margir staðir eru
á himni fagrir, ok er þar allt guðleg vörn fyrir.
Þar stendr salr einn fagr undir askinum við brunninn, ok ór
þeim sal koma þrjár meyjar, þær er svá
heita: Urðr, Verðandi, Skuld. Þessar meyjar skapa mönnum
aldr. Þær köllum vér nornir. Enn eru fleiri nornir,
þær er koma til hvers barns, er borit er, at skapa aldr, ok
eru þessar goðkunnigar, en aðrar álfa ættar,
en inar þriðju dverga ættar, svá sem hér
segir:
Sundrbornar mjök
segi ek at nornir vera,
eigu-t þær ætt saman;
sumar eru áskunngar,
sumar eru álfkunngar,
sumar dætr Dvalins."
Þá mælti Gangleri: "Ef nornir ráða
örlögum manna, þá skipta þær geysi
ójafnt, er sumir hafa gott líf ok ríkuligt en sumir
hafa lítit lén eða lof, sumir langt líf, sumir
skammt."
Hárr segir: "Góðar nornir ok vel
ættaðar skapa góðan aldr, en þeir menn, er
fyrir ósköpum verða, þá valda því
illar nornir."
© 2005 Alfaleith.org. Alfaleith™ is a service mark and trademark
of Alfaleith.org. • Web site design by Golden
Boar Creations. |